donaldpreveza

Σάββατο, 1 Νοεμβρίου 2014

Νοέμβριος! Καλό μήνα!!!

Ο Νοέμβριος, ή Νοέμβρης, ή Αεργίτες (ποντιακά), ή Βιέστ (Αρβανίτικα) είναι ο ενδέκατος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο και έχει 30 ημέρες. Ο Νοέμβριος ξεκινά κάθε χρόνο την ίδια ημέρα που αρχίζουν ο Φεβρουάριος και ο Μάρτιος, με εξαίρεση τα δίσεκτα έτη.
Η ονομασία του ετυμολογείται από τη λατινική λέξη November, η οποία προέρχεται από το αριθμητικό novem, εννέα, επειδή στο αρχαίο δεκάμηνο ρωμαϊκό ημερολόγιο ο Νοέμβριος ήταν ο ένατος κατά σειρά μήνας. Στη συνέχεια, με την προσθήκη του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, το ρωμαϊκό ημερολόγιο έγινε δωδεκάμηνο. Ο Νοέμβριος μετακινήθηκε στην ενδέκατη θέση, αλλά διατήρησε την παλιά του ονομασία.
Στην αρχαία Αθήνα ...
ο Νοέμβριος ισοδυναμούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Πυανοψιώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Μαιμακτηριώνα. Την περίοδο αυτή οι Αθηναίοι γιόρταζαν τα:
•    Απατούρια, κατά τη διάρκεια των οποίων οι νεαροί Αθηναίοι (Κούροι) εγγράφονταν στη φρατρία (ή φατρία=ευρύτερη οικογένεια), όπου ανήκαν, μία τελετή που παραλληλίζεται με τη βάπτιση των Χριστιανών. Ο πατέρας του παιδιού ήταν υποχρεωμένος να θυσιάσει αρνί ή κατσίκι και να δώσει μισή δραχμή στον ιερέα που θα τελούσε τη θυσία. Το εορταστικό τραπέζι, που ακολουθούσε, περιείχε κρέας, πίτες και κρασί.
•    Χαλκεία, κατά τα οποία οι σιδεράδες της πόλης τιμούσαν τον προστάτη Θεό τους Ήφαιστο.
•    Μαιμακτήρια, για να τιμήσουν τον θεό των καιρικών συνθηκών, Δία τον Μαιμάκτη, δηλαδή τον θυελλώδη και να του ζητήσουν ήπιο καιρό, σε μια εποχή που το κρύο δυνάμωνε. Από το προσωνύμιο αυτό του Δία πήρε το όνομά του τόσο η γιορτή, όσο και ο μήνας.

Στο λαϊκό καλεντάρι ο Νοέμβριος ονομάζεται:
•    Σποριάς και Μεσοσπορίτης, λόγω της σποράς δημητριακών και οσπρίων.
•    Βροχάρης για τις βροχές του.
•    Ανακατωμένος, λόγω των ακατάστατων καιρικών συνθηκών.
•    Κρασομηνάς, επειδή ανοίγουν τα καινούργια κρασιά.
•    Αϊ Ταξιάρχης, Αρχαγγελίτης, Αρχαγγελιάτης, Αϊ Στράτης και Αϊ Στράτηγος, από την εορτή των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ στις 8 Νοεμβρίου.
•    Αγιομηνάς, από την εορτή του Αγίου Μηνά (11 Νοεμβρίου).
•    Φιλιππιάτης, από την εορτή του Αγίου Φιλίππου (14 Νοεμβρίου).
•    Αντριάς, από την εορτή του Αγίου Ανδρέα (30 Νοεμβρίου).

Από την εορτή του Αγίου Φιλίππου (14 Νοεμβρίου) έως τα Χριστούγεννα (25 Δεκεμβρίου) η Εκκλησία επιβάλλει την τήρηση νηστείας, το γνωστό Σαρανταήμερο, ενώ μία ακόμη γιορτή σηματοδοτεί εκκλησιαστικά τον Νοέμβριο: Τα Εισόδια της Θεοτόκου (21 Νοεμβρίου), που μας θυμίζουν την έλευση της νεαρής Μαρίας (μετέπειτα Θεοτόκου) στο Ναό και την αφιέρωσή της στο Θεό από τους γονείς της Ιωακείμ και Άννα. 
ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014
1 Νοεμβρίου    Ανάργυρος, Ανάργυρη, Δαμιανός, Δαμιανή, Κοσμάς, Κοσμία, Αργύριος, Αργυρία.
2 Νοεμβρίου    Αφθονία, Ελπιδοφόρος, Ακίνδυνος, Ακίνδυνη.
3 Νοεμβρίου    Ακεψιμάς.
4 Νοεμβρίου    Ιωαννίκιος, Ιωαννίκη.
5 Νοεμβρίου    Λίνος, Λίνα, Σύλβια, Σύλβιος, Σιλβανός, Σιλβάνα, Επιστήμη, Γαλακτίων, Γαλακτία.
6 Νοεμβρίου    Λεονάρδος.
8 Νοεμβρίου    Άγγελος, Αγγελική, Γαβριήλ, Γαβριέλα, Ματίνα, Μιχαήλ, Σεραφείμ, Σταμάτιος, Σταματίνα, Σταματία, Ταξιάρχης, Μεταξία, Μεταξάς.
9 Νοεμβρίου    Νεκτάριος, Νεκταρία.
10 Νοεμβρίου    Αρσένιος, Αρσενία.
11 Νοεμβρίου    Βίκτωρ, Βίκτορας, Βικτωρία, Μηνάς, Βικέντιος.
13 Νοεμβρίου    Χρυσόστομος.
14 Νοεμβρίου    Φίλιππος, Φιλιππία.
16 Νοεμβρίου    Ιφιγένεια, Ματθαίος.
21 Νοεμβρίου    Μαρία, Μαριέττα, Παναγιώτης, Παναγιώτα, Δέσποινα, Μάριος, Μαριανός, Μαριανή.
22 Νοεμβρίου    Φιλήμων.
25 Νοεμβρίου    Αικατερίνη, Μερκούριος.
26 Νοεμβρίου    Στυλιανός, Στυλιανή, Στέργιος, Σοφιανός.
28 Νοεμβρίου    Ειρήναρχος.
29 Νοεμβρίου    Φαίδρα, Φαίδρος, Φιλουμένη.
30 Νοεμβρίου    Ανδρέας, Ανδρεάνα.


Βροχή "Λεοντιδών"
Ένα ιδιαίτερα θεαματικό, πολλές φορές, ουράνιο φαινόμενο συμβαίνει γύρω στις 17 Νοεμβρίου κάθε χρόνου οπότε μια ετήσια «βροχή διαττόντων» στολίζει με δεκάδες φωτεινά πεφταστέρια τον ουρανό μας όταν μια ροή σωματιδίων μερικών δεκάδων διαττόντων την ώρα σχηματίζουν την «βροχή των Λεοντιδών». Η βροχή αυτή ονομάζεται έτσι επειδή τα μετέωρα αυτά φαίνονται ότι προέρχονται από την κατεύθυνση του αστερισμού του Λέοντα, και οφείλονται στα σωματίδια που αφήνει πίσω του ο κομήτης Τεμπλ-Τατλ. Αυτό που συμβαίνει είναι το εξής: καθώς η Γη μας περιφέρεται στην τροχιά της γύρω από τον Ήλιο, συναντάει κάθε Νοέμβριο το σύννεφο των σωματιδίων του κομήτη Τεμπλ-Τατλ που είναι σχετικά μαζεμένα μαζί σε ομάδες και τέμνουν την τροχιά της Γης. Έτσι καθώς η Γη μας τρέχει με 108.000 χιλιόμετρα την ώρα, πέφτει ακάθεκτη πάνω στο σύννεφο των σωματιδίων. Τα μικροσκοπικά αυτά σωματίδια, με βάρος ενός γραμμαρίου, χτυπάνε τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιράς μας σε ύψος 100 περίπου χιλιομέτρων και αναφλέγονται. Η ανάφλεξη αυτή ιονίζει τα γύρω στρώματα της ατμόσφαιρας, σχηματίζοντας έτσι μια φωτεινή σφαίρα 2 έως 3 μέτρων που κινείται με ταχύτητα 30 έως 60 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Αυτή τη φωτεινή σφαίρα, λοιπόν, βλέπουμε από τη Γη, και ονομάζουμε διάττοντα, μετέωρο, ή «πεφταστέρι».
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και ιδιαίτερα μετά από κάποια πρόσφατη διέλευση ενός κομήτη ο ρυθμός αυτός μπορεί και να ξεπεράσει ακόμη και τα χίλια μετέωρα την ώρα. Σ’ αυτή την περίπτωση η «Βροχή» μετατρέπεται σε «Καταιγίδα». Η μεγαλύτερη «Καταιγίδα Διαττόντων» που παρατηρήθηκε ποτέ ήταν η «Καταιγίδα των Λεοντιδών» στις 12 προς 13 Νοεμβρίου του 1833 όταν τα μετέωρα έμοιαζαν με πυροτεχνήματα από μια ροή δεκάδων μετεώρων κάθε δευτερόλεπτο που διήρκεσε επί ώρες. Ένας ιστορικός μάλιστα το 1878 την θεώρησε ως ένα από τα 100 πιο σημαντικά γεγονότα του αιώνα. Πολλές ξυλογραφίες έχουν απεικονίσει το γεγονός με μεγάλη επιτυχία. Αρκετοί μάλιστα κοινωνιολόγοι αποδίδουν στο ουράνιο αυτό φαινόμενο την εξάπλωση της θρησκομανίας που επηρέασε τα επόμενα χρόνια την όλη κοινωνική εξέλιξη και τον σύγχρονο χαρακτήρα των ΗΠΑ.

Καλωσορίζουμε τον Νοέμβριο με ένα τραγούδι που μας ταξιδεύει απ΄άκρη σ΄άκρη της πατρίδας μας, με αναφορές σε γιορτές του μήνα, και με λαογραφικά, έθιμα και παροιμίες από τον παλιό καλό καιρό!

 Από το CD: Μουσικό Καλαντάρι-Στίχοι: Ηλίας Κατσούλης-Μουσική – Εκτέλεση: Παντελής Θαλασσινός

wikipedia.org
sansimera.gr
eortologio.gr
antexoume.wordpress.com

Δημοφιλείς αναρτήσεις